Thứ hai, 20/09/2021 | 14:55 - GMT+7

Chuyển đổi số trong ngành năng lượng ở Việt Nam: Xu thế tất yếu

Trong chương trình chuyển đổi số quốc gia, năng lượng là 1 trong 8 lĩnh vực được ưu tiên triển khai. Thực hiện chuyển đổi số thành công sẽ giúp chúng ta tiết kiệm lượng điện năng cho quốc gia.

04/08/2021 - 09:10
Tại Việt Nam, khái niệm “Chuyển đổi số” thường được hiểu theo nghĩa là quá trình thay đổi từ mô hình doanh nghiệp truyền thống sang doanh nghiệp số bằng cách áp dụng công nghệ mới như dữ liệu lớn (Big Data), Internet cho vạn vật (IoT), điện toán đám mây (Cloud)… nhằm thay đổi phương thức điều hành, lãnh đạo, quy trình làm việc, văn hóa công ty.

Về cơ bản, cơ cấu ngành công nghiệp năng lượng tại nước ta được chia làm 2 nhóm ngành: Công nghiệp khai thác nguyên - nhiên liệu và công nghiệp điện lực. Mặc khác, trong công nghiệp khai thác nguyên - nhiên liệu, có 2 ngành chính là công nghiệp khai thác than và công nghiệp khai thác dầu mỏ. Do vậy, có thể nói công nghiệp năng lượng gồm các ngành chính: Công nghiệp khai thác than, công nghiệp khai thác dầu khí, công nghiệp điện lực.

Ảnh minh hoạ. Nguồn: EVN
Trong chương trình chuyển đổi số quốc gia năng lượng là 1 trong 8 lĩnh vực được ưu tiên triển khai. Quyết định số 749 ngày 03/6/2020 phê duyệt Chương trình Chuyển đổi số quốc gia đến năm 2025 và định hướng đến năm 2030 của Thủ tướng Chính phủ xác định: “Chuyển đổi số trong lĩnh vực năng lượng, trong đó ưu tiên tập trung cho ngành điện lực hướng đến tối đa hóa và tự động hóa các mạng lưới cho việc cung ứng điện một cách hiệu quả. Kết nối các đồng hồ đo điện số để cải thiện tốc độ và sự chính xác của hóa đơn, xác định sự cố về mạng lưới nhanh hơn, hỗ trợ người dùng cách tiết kiệm năng lượng và phát hiện ra các tổn thất, mất mát điện năng”.
 
Tính đến thời điểm hiện tại, thị trường phát điện và bán buôn điện cạnh tranh Việt Nam đã bắt đầu được hình thành, các nhà máy điện đã và đang có thể chào giá cạnh tranh trong môi trường minh bạch và bình đẳng. Quá trình tái cơ cấu ngành điện (phân tách giữa yếu tố độc quyền tự nhiên và yếu tố cạnh tranh) đang được thực hiện, nhằm hướng đến sự hình thành của thị trường bán lẻ điện cạnh tranh, cung cấp cho khách hàng sự lựa chọn đơn vị cung cấp điện. Việt Nam đã ban hành lộ trình phát triển thị trường điện theo 3 cấp độ nhằm lần lượt tự do hóa khâu phát điện, bán buôn điện và bán lẻ điện.

 Mục tiêu chuyển đổi số trong DN năng lượng có thể chia thành 2 nhóm mục tiêu chính, bao gồm: Mục tiêu về sản phẩm/dịch vụ và mục tiêu kinh doanh.

Về sản phẩm, dịch vụ DN năng lượng cần hướng đến, đó là ưu tiên tập trung ứng dụng để tối đa hóa, tự động hóa các mạng lưới cho việc cung ứng điện hiệu quả hơn, tiết kiệm hơn. Kết nối các đồng hồ đo điện số để cải thiện tốc độ và sự chính xác của hóa đơn, xác định sự cố về mạng lưới nhanh hơn, hỗ trợ người dùng cách tiết kiệm năng lượng và phát hiện ra các tổn thất, mất mát điện năng.

Theo thống kê nhu cầu tiêu thụ năng lượng trong giao thông chiếm 28% và 23% lượng khí thải CO2 từ việc đốt nhiên liệu, ngành công nghiệp chiếm khoảng 38% và thải ra 24% tổng lượng khí thải CO2, nhu cầu sinh hoạt của người dân chiếm khoảng 48% mức tiêu thụ năng lượng còn lại và thải ra 53% CO2.

Như vậy mục tiêu chuyển đổi số trong các tòa nhà dân dụng, công sở đã và đang trở nên cấp bách hơn bao giờ hết để tiết kiệm năng lượng, giảm khí thải. Hiện nay, các nghiên cứu mới nhất của thế giới đều đi sâu vào khả năng đáp ứng của các dịch vụ năng lượng (ví dụ: sử dụng cảm biến chiếu sáng) và dự đoán hành vi của người dùng (ví dụ: Thông qua các thuật toán, lập trình tự động các dịch vụ sưởi ấm và làm mát) cũng là những phương án giúp đảm bảo việc tiết kiệm nguồn năng lượng.

Tại các đô thị thông minh, đã áp dụng các giải pháp dự đoán, đo lường và giám sát trong thời gian thực hiệu suất năng lượng của các tòa nhà, cho phép người tiêu dùng, người quản lý tòa nhà, nhà điều hành mạng và các bên liên quan khác xác định địa điểm và thời điểm cần bảo trì. Tất cả những lợi ích này có thể được thực hiện với chi phí năng lượng hạn chế, vì các biện pháp kiểm soát tích cực dự kiến chỉ tiêu thụ 275TWh vào năm 2040; ít hơn nhiều so với 4650TWh có thể tiết kiệm được trong cùng năm đó.

Về mục tiêu kinh doanh, nội bộ DN cần chuyển đổi số trong công tác quản lý, điều hành, thống kê sản phẩm... để nâng cao năng suất, tối ưu hiệu quả sử dụng nguồn lực, tiết kiệm chi phí và gia tăng lợi nhuận qua từng thời kỳ. Trong đó, nhóm yếu tố cần được chú trọng trong chuyển đổi số khi vận hành và quản lý DN là: Tính tự động hóa; tính kế thừa và kết nối dữ liệu; tính an toàn và bảo mật thông tin.
 
Với dân số 96 triệu người và là nền kinh tế có tốc độ tăng trưởng nhanh nhất nhì khu vực, dân số trẻ năng động và có khả năng tiếp cận công nghệ cao nhanh chóng, các chuyên gia đánh giá Việt Nam có tiềm năng rất lớn trong việc chuyển đổi số. Đây là những cơ hội mạnh mẽ để các doanh nghiệp Việt Nam tạo ra sự đột phá trên thị trường nhờ vào chuyển đổi số.

Để đảm bảo các mục tiêu tăng trưởng kinh tế - xã hội, Chính phủ Việt Nam quyết tâm và đang giành ưu tiên cao cho các nỗ lực phát triển ngành năng lượng theo hướng phát triển bền vững, với mục tiêu giữ vững an ninh năng lượng quốc gia và giảm phát thải khí nhà kính. 
Hà Trần t/h

Cùng chuyên mục

Toàn cảnh Trí tuệ Nhân tạo Việt Nam: Hiện trạng và thách thức

20/09/2021 - 09:38

Được đánh giá là một trong những quốc gia Đông Nam Á nhanh nhạy về Trí tuệ Nhân tạo (AI), Việt Nam đang đứng trước rất nhiều cơ hội mà ứng dụng này mang lại, nếu khắc phục được những thách thức về đào tạo, nghiên cứu, và đầu tư.

Xem thêm

Tổng số lượt truy cập :
  • 6
  • 1
  • 6
  • 2
  • 3
  • 4
  • 7